Dziś bardzo często przelicza się wartość człowieka według kategorii jego wydajności, produktywności, mobilności. To są podstawowe sprężyny, które napędzają społeczeństwa i cywilizacje. Obraz społeczeństwa, często używany w naszych rozmowach, jest niezwykle charakterystyczny: nieustanny wyścig szczurów. Świat przestaje być gościnnym domem, w którym jest miejsce przy stole dla każdego człowieka. Zanika obraz życia jako pielgrzymki. Jest wyścig lub walka. Obrazy, których używamy do opisu świata, nie są obojętne. Z niepokojem pytamy: „Czy nie przekroczyłem już granicy? Czy nie sprzedałem samego siebie?”.

Sprawiedliwość to cecha, na którą jesteśmy szczególnie wyczuleni. Najwyżej ocenia się właśnie nauczycieli sprawiedliwych. Tylko… co jest sprawiedliwe? Czy sprawiedliwość polega na tym, by każdemu dać po równo, czy też według jego potrzeb, albo według włożonej pracy? Jak ma wyglądać sprawiedliwość? Jezusowa przypowieść o robotnikach w winnicy wygląda na przykład ewidentnej niesprawiedliwości: płaca była nieadekwatna do włożonego w pracę wysiłku. Jednak sprawiedliwość właściciela opierała się na czym innym – na zawartej umowie i… hojności. Przypowieść o robotnikach w winnicy mówi o sprawiedliwości Bożej, która różni się od naszego myślenia o sprawiedliwości. Bóg jest sprawiedliwy – to znaczy szczodry, hojny. Daje pełnię zbawienia.

Porównanie królestwa niebieskiego do gospodarza określa dynamiczny charakter tego królestwa. Wynajmowanie ludzi do pracy było i jest dość powszechną praktyką stosowaną przez wielu przedsiębiorców. Królestwo Boże jest rzeczywistością nieustannie rodzącą się pomiędzy ludźmi. Wzrost królestwa Bożego zależy od naszego wysiłku. Każdy, kto uczyni trochę dobrych rzeczy dla królestwa niebieskiego, zasługuje na Bożą nagrodę. Ostateczna nagroda jest taka sama dla każdego człowieka. Jest nią zbawienie. Jezus nie określa losu ludzi, którzy nie podjęli wysiłków w celu budowania królestwa. Lepiej jednak dobrowolnie i świadomie brać codziennie udział w tym dziele. W trakcie homilii potrzebne będzie wiaderko oraz dziesięć małych przedmiotów do rzucania (np. piłeczek, szyszek, ziaren fasoli itp.). Należy także przygotować kilka jednakowych nagród (np. cukierków) dla dzieci.

Przebaczając, zaczynamy panować nad własną złością. Nie widzimy w drugim człowieku wroga, lecz człowieka zranionego i skrzywdzonego. Przebaczenie nie jest wyrazem słabości, lecz siły i wolności. Wszystkim zależy na przebaczeniu. Prawdą jednak jest, że wielu ludzi nie ma odwagi się do tego przyznać. Człowiek, który nie chce by mu przebaczono, nie chce też być kochanym. Nie ma takich ludzi, którzy nie chcą miłości, szacunku i uznania innych ludzi. Co dzieje się z człowiekiem, gdy nie przebacza? Żyje w ciągłym stresie, co może prowadzić do wypalenia, zarówno fizycznego, jak i emocjonalnego. Przebaczenie, uwolnienie się od nienawiści jest aktem niezwykle trudnym i długotrwałym.

Dzisiejsza przypowieść mówi nam o dwóch postawach: wielkoduszności i przebaczeniu, które okazał pan wobec swego sługi oraz małoduszności i braku przebaczenia, które widzimy w postawie sługi wobec jego dłużnika. Tak naprawdę są tylko te dwie możliwości: albo jesteśmy miłosierni, albo niemiłosierni. Nie można w tym miejscu zachować neutralności. W centrum naszej wiary jest krzyż Chrystusa, Jego zbawcza męka. To na ołtarzu krzyża dokonało się zbawienie świata, gdy Pan wypowiedział słowa wielkiej absolucji: Ojcze, przebacz im, bo nie wiedzą co czynią (Łk 23,34). To wtedy dokonało się największe i ostateczne zwycięstwo dobra nad złem.

Jezus uczy swoich uczniów trudnej sztuki przebaczania w nieskończoność. W starożytnym świecie stosowano symbolikę liczb do wyrażania bardziej ogólnych prawd. Z jakich powodów Piotr wypytywał Jezusa o potrzebę przebaczenia? Pragnął doskonałości czy wręcz przeciwnie: szukał usprawiedliwienia? W wielu sytuacjach codziennego życia jesteśmy ranieni lub prowokowani do okazywania złości. Jezus przestrzega swoich uczniów przed odpowiadaniem złem na zło. Bez pomocy Ducha Świętego trudno jest przebaczyć swoim nieprzyjaciołom. Modlitwa do Niego powinna być początkiem szukania jedności. W trakcie homilii potrzebne będą małe kuleczki z papieru (najlepiej 77 sztuk) oraz kilkadziesiąt czystych, białych kartek.

Pełna nazwa dzisiejszego święta to: Święto Podwyższenia Krzyża Świętego. Nie jest to zatem Święto Krzyża czy też Święto Krzyża Chrystusowego. Chodzi w nim bowiem nie tylko o Krzyż, na którym skonał Jezus z Nazaretu, ale o wywyższenie tego Krzyża. Dzisiejsze czytania biblijne mówią o wywyższaniu i uniżaniu w historii zbawienia. Módlmy się o dar rozróżniania tego, co ważne, od spraw błahych. O dar rozeznania, gdzie jest góra i gdzie jest dół. Tradycja mówi, że św. Helena, matka cesarza Konstantyna Wielkiego, wybrała się na pielgrzymkę do Jerozolimy. Na Golgocie, w miejscu, gdzie oddał ducha Jezus Chrystus, Helena odnalazła pozostałości Krzyża. Krzyż został „podniesiony” do publicznego kultu.

Upomnienie braterskie jest chrześcijańskim sposobem na rozwiązywanie konfliktów w rodzinie, w pracy i w dalszym otoczeniu. Łatwo przychodzi nam oceniać życiowe postawy i decyzje innych ludzi. Bez mrugnięcia okiem krytykujemy, obmawiamy i rozsiewamy plotki. Uczeń Chrystusa, widząc brata, który błądzi, popełnia grzech lub czyni jakiekolwiek zło, jest zobowiązany iść i upomnieć go w cztery oczy. Jezus wielokrotnie przypominał nam wszystkim, że największą wartością w życiu każdego człowieka jest miłość. Każdy człowiek jest powołany do życia we wspólnocie z Bogiem. Spoiwem tej wspólnoty jest miłość. Naszą odpowiedzią na miłość Boga ma być również miłość. Najpierw miłość do Boga, a potem miłość do człowieka. Te dwie miłości zawsze idą w parze. Miłość do Boga i bliźniego stanowi najważniejszą motywację braterskiego upomnienia.